FLORIST

EURAXESS

ATP

Badania nad składem pierwiastkowym egzoszkieletu i narządów wewnętrznych jelonka rogacza opublikowane

Niedawno ukazała się w Environmental Pollution (IF 6,972) wieloautorska praca, której głównym autorem jest dr hab. Grzegorz Orłowski, prof. IŚRiL, a jednym ze współautorów dr Krzysztof Ziomek (obaj z IŚRiL PAN). Dotyczy ona składu pierwiastkowego pokryw skrzydłowych i odwłoków u jelonka rogacza Lucanus cervus w Europie. Kluczowe pytanie badawcze brzmi: czy i w jakim stopniu skład pierwiastków metalicznych i metaloidów z dwóch głównych frakcji ciała: egzoszkieletu (elytra) i narządów wewnętrznych (zawierających treści pokarmowe), jest skorelowany ze sobą u dzikich populacji największego europejskiego chrząszcza saproksylicznego – jelonka rogacza, a także w jaki sposób stężenia metali w tych dwóch frakcjach ciała różnią się w zależności od wielkości osobników i od lokalnych warunków siedliskowych.

Podpis ryciny: Dorosły samiec jelonka rogacza, fot. Maria Fremlin

Dorosły samiec jelonka rogacza, fot. Maria Fremlin

Zbadano zmienność stężeń 12 pierwiastków chemicznych (Ca, Mg, K, Na, Mn, Fe, Zn, Cu, As, Cd, Pb i Ni) u osobników z 28 populacji zamieszkujących gradient siedlisk miejsko-leśnych w całym zasięgu występowania tego gatunku, od Hiszpanii po Rosję. U osobników z poszczególnych populacji stężenia tych pierwiastków (z wyjątkiem Ni i Pb) były od 2 do 13 razy wyższe w odwłokach niż w pokrywach skrzydłowych, a wielkość tych różnic była związana zarówno z rozmiarem osobników, jak i z lokalnymi warunkami siedliskowymi. Mniejsze osobniki, zarówno z siedlisk leśnych, jak i miejskich, miały zwykle wyższe stężenie pierwiastków śladowych (Zn, As, Cd, Pb i Ni). W przypadku sześciu pierwiastków (Mg, K, Na, Mn, Cd i Ni) stężenie w pokrywach i odwłokach było wzajemnie skorelowane na poziomie osobniczym i populacyjnym. Sugeruje to ograniczenie możliwości stosowania zawartości tych pierwiastków w pokrywach jako wyznacznika ich stężenia w całym ciele owadów, jak przyjmowano dotąd. Autorzy podkreślają, że u nieżerujących dorosłych chrząszczy saproksylicznych minerały pozyskane podczas stadium larwalnego mogą być skoncentrowane w dużych ilościach w tkance tłuszczowej.

Dostęp do tej pracy, zatytułowanej Breaking down insect stoichiometry into chitin-based and internal elemental traits: Patterns and correlates of continent-wide intraspecific variation in the largest European saproxylic beetle znajduje się pod linkiem: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0269749119353990