FLORIST

EURAXESS

ATP

Dlaczego straty wywołane późnymi wiosennymi przymrozkami nie zmniejszają się na skutek obserwowanego ocieplenia w miesiącach wiosennych?

Ocieplenie obserwowane na obszarze Polski, szczególnie wyraźne w okresie wiosennym, ma pozytywny wpływ na dwa, ważne z punktu widzenia rolnictwa, indeksy związane z temperaturą. Są to: początek okresu wegetacyjnego oraz termin wystąpienia ostatniego wiosennego przymrozka. Jak to możliwe, że pomimo występowania coraz wyższych temperatur, straty związane z wiosennymi przymrozkami nadal pozostają bardzo wysokie, sprawdzili dr Dariusz Graczyk i dr hab. Małgorzata Szwed (oboje z IŚRiL PAN). Wyniki opublikowali w artykule w czasopiśmie Agronomy (IF 2,603). Przeanalizowano jak zmieniał się termin występowania ostatniego wiosennego przymrozka dla trzech poziomów temperatury i dwóch wysokości (2 m oraz 5 cm nad powierzchnią gruntu) w latach 1961-2020. Dane użyte w analizie pochodziły z sześciu stacji meteorologicznych zlokalizowanych w dwóch regionach rolniczych w Polsce. Wiele badań potwierdza, że termin występowania ostatniego wiosennego przymrozka jest coraz wcześniejszy co powinno wpłynąć na zmniejszenie strat związanych z przymrozkami. Jeśli jednak termin występowania ostatniego przymrozka obliczy się jako kolejny dzień od początku okresu wegetacyjnego (co zrobili autorzy), to testy statystyczne nie pokazują już prawie wcale istotnych statystycznie zmian. Oznacza to, że termin ostatniego wiosennego przymrozka jest wcześniejszy o podobną liczbę dni, jak początek okresu wegetacyjnego. To sprawia, że występuje on w tej samej fazie rozwojowej roślin co w przeszłości. Przedmiotem analizy było też prawdopodobieństwo wystąpienia przymrozka w określonym dniu okresu wegetacyjnego. Ostatni wiosenny przymrozek przy niskich wartościach prawdopodobieństwa, opisujących jego wyjątkowo wczesne występowanie w latach 1991-2020 pojawiał się wyraźnie wcześniej niż w latach 1961-1990. Za straty w rolnictwie i sadownictwie odpowiadają jednak wyjątkowo późne a nie wczesne terminy ostatnich przymrozków. Niestety, dla wartości prawdopodobieństwa 80-90% oznaczających powtarzanie się średnio co 5-10 lat, krzywe pokazują podobne wartości dla obu okresów. Dane z niektórych stacji pokazują nawet niewielkie wydłużenie się okresów przymrozków w ostatnich latach. Taki przebieg krzywych prawdopodobieństwa widzimy na rysunku poniżej.

news Pinskwar01 2020news Pinskwar02 2020

Wykresy przedstawiają krzywe prawdopodobieństwa wystąpienia ostatniego wiosennego przymrozka w określonym dniu sezonu wegetacyjnego w okresach 1961-1990 (niebieska linia) i 1991-2020 (pomarańczowa linia) dla Wielichowa (wykres po lewej) i Kielc (wykres po prawej).

Graczyk, D., Szwed, M. Changes in the Occurrence of Late Spring Frost in Poland. Agronomy 2020, 10, 1835. https://www.mdpi.com/2073-4395/10/11/1835/htm