FLORIST

CHASE-PL

EURAXESS

ATP

O Instytucie


Instytut ŚrodZDJ ZAK3owiska Rolniczego i Leśnego Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu jest jedną z 24 jednostek naukowych wchodzących w skład II Wydziału Nauk Biologicznych i Rolniczych PAN i jedną z 6 jednostek naukowych Poznańskiego Oddziału PAN. 1 stycznia 1979 r. uchwałą nr 10/78 Prezydium Polskiej Akademii Nauk z dnia 20.6.1978 r. został utworzony Zakład Biologii Rolnej PAN. 1 lipca 1981 r. Decyzją Nr 34/81 Sekretarza Naukowego Polskiej Akademii Nauk z dnia 4 czerwca 1981 r. Zakład Biologii Rolnej otrzymuje nazwę ,,Zakład Biologii Rolnej i Leśnej'', jako samodzielna placówka naukowa w strukturze ówczesnego Wydziału Nauk Rolniczych i Leśnych Polskiej Akademii Nauk. Decyzją Nr 31/89 z dnia 26 września 1989 r. Zakład Biologii Rolnej i Leśnej PAN otrzymuje nazwę Zakład Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego Polskiej Akademii Nauk. W roku 2009 Zakład Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN, decyzją Prezesa Polskiej Akademii Nauk prof. dr hab. Michała Kleibera, został podniesiony do rangi Instytutu.
Statutowymi zadaniami Instytutu jest rozwijanie badań z zakresu prawidłowości funkcjonowania środowiska przyrodniczego znajdującego się pod wpływem gospodarki rolnej i leśnej, zmierzających do rozpoznania i prognozowania zmian zachodzących w skali całego krajobrazu. Celem tych badań jest określenie przebiegu podstawowych procesów przyrodniczych, w tym szczególnie procesów przepływu energii i obiegu materii, jak również skutków oddziaływania działalności człowieka na te procesy.
Dyscypliny i specjalności naukowe reprezentowane w instytucie to: kształtowanie środowiska, agronomia, agroekologia, ochrona środowiska rolniczo-leśnego i zasobów biologicznych na obszarach wiejskich, gospodarka wodna na obszarach wiejskich, zmiany klimatu, hydrologia, ekonomika rolnictwa, ekonomika środowiska i zasobów naturalnych. Tak zintegrowanych badań w krajobrazie rolniczym nie prowadzi żadna inna instytucja w kraju.
Działalność naukowa Instytutu koncentruje się na następujących kierunkach badawczych:
- rozpoznanie przekształceń w środowisku rolniczym wywołanych działalnością człowieka;
- prognozowanie długoterminowych następstw działania czynników antropogenicznych dla funkcjonowania agroekosystemów;
- opracowywanie modeli kształtowania struktury krajobrazu rolniczego zapewniającej wzmacnianie odporności środowiska wobec zagrożeń;
- zdefiniowanie wskaźników pozwalających kwantyfikować użyteczność proekologicznych rozwiązań w gospodarczej działalności rolniczej;
- oszacowanie ekonomicznych efektów wprowadzania ekologicznych zasad ochrony środowiska do gospodarki rolnej;
- upowszechnianie osiągnięć nauk agroekologicznych celem ich zastosowania w praktyce, dla zwiększenia efektywności ochrony środowiska rolniczego, zasobów przyrody żywej i różnorodności biologicznej.
- badanie wpływu zmian klimatu na gospodarkę wodną oraz występowanie zjawisk ekstremalnych: powodzi, susz, fal upału, itp.
Wymienione zagadnienia wchodzą w zakres szeregu priorytetowych kierunków badawczych w kraju, a w szczególności są istotne dla trwałego i zrównoważonego rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich poprzez:
- planowanie struktury krajobrazu rolniczego i leśnego, ze szczególnym uwzględnieniem barier biogeochemicznych jako elementów ograniczających zanieczyszczenia obszarowe i zjawiska erozyjne oraz stymulujących retencję wodną;
- wzbogacanie różnorodności biologicznej na obszarach wiejskich i ochronę zasobów genowych roślin i zwierząt korzystnie oddziałujących na funkcjonowanie krajobrazów wiejskich i produkcję rolniczą;
- waloryzację przyrodniczych i ekonomicznych czynników produkcji rolnej oraz opracowywanie metod ich optymalizacji w warunkach zachodzących zmian środowiskowych i społecznych;
- racjonalizację zasad gospodarki wodnej na obszarach wiejskich poprzez doskonalenie systemów retencji i dróg obiegu wody oraz zasad i racjonalnych metod jej uzdatniania i użytkowania;
- opracowanie zasad integracji wysokotowarowej gospodarki rolnej z potrzebami ochrony przyrody i środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów o dużych walorach przyrodniczych i krajobrazowych oraz ich stref otulinowych;
- poszerzanie udziału Instytutu w międzynarodowych programach badawczych dla rozwiązywania problemów makroregionalnych i globalnych.
Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN w Poznaniu prowadzi szeroką współpracę z jednostkami naukowymi w kraju, szczególnie z Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu, z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu, z Instytutem Agrofizyki PAN w Lublinie, ze Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, z Uniwersytetem Śląskim w Sosnowcu i z Instytutem Ochrony Przyrody w Krakowie i z jednostkami naukowymi za granicą, takimi jak: Poczdamski Instytut Badań nad Konsekwencjami Klimatu, Uniwersytet w Utrechcie (Holandia) i w Bernie (Szwajcaria) oraz Norweski Instytut Meteorologiczny, Instytut Kształtowania Krajobrazu Rolniczego w Münchebergu w Niemczech, Instytut Wykorzystania Naturalnych Zasobów i Ekologii Białoruskiej Akademii Nauk w Mińsku, Uniwersytet Przyrodniczy w Tartu (Estonia), Politechnika w Tallinnie (Estonia), Uniwersytet Pedagogiczny w Tomsku (Rosja), a także z Międzynarodową Asocjacją Nauk Hydrologicznych (IAHS), Międzyrządowym Panelem d.s. Zmian Klimatu (IPCC), UNESCO, INTECOL i in.
Osiągnięte przez Instytut wyniki badań stwarzają nowe perspektywy dla ochrony środowiska i żywych zasobów przyrody obszarów wiejskich i mają oprócz wartości teoretycznej duże znaczenie praktyczne. Kierunek badawczy wykorzystujący ekologię krajobrazu dla ochrony środowiska i przyrody jest perspektywiczny i powinien być rozwijany jako oryginalny wkład nauki polskiej do wypracowywania globalnych zasad zrównoważonego rozwoju.

________________________________________