FLORIST

CHASE-PL

EURAXESS

ATP

Historia


Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN został powołany 1 kwietnia 2009 r. Jednak historia, która doprowadziła do jego powstania zaczęła się niemal dwa wieki wcześniej. W 1815 roku były pułkownik napoleoński Dezydery Chłapowski przejął z rąk ojca zadłużony majątek w Turwi i postanowił wprowadzić w nim nowoczesne zasady gospodarowania. Podczas dwuletniego pobytu w Anglii i Szkocji zwrócił uwagę na powszechne w tych krajach zadrzewienia śródpolne. Doceniając ich właściwości przeciwerozyjne wprowadził, wzorowany na angielskim, system zadrzewień w Turwi. Półtora wieku później dzieło gen. Chłapowskiego omal nie zostało zaprzepaszczone.

W znacjonalizowanym majątku wprowadzano socjalistyczne zasady gospodarowania, nie tolerujące żadnych „przeszkód" na polach. Szczęśliwie, dr Adam Czartoryski opublikował pracę, w której opisał system zadrzewień stworzony przez gen. Chłapowskiego. Wzbudziło to zainteresowanie prof. Zdzisława Wilusza, pracującego w tym czasie w Instytucie Dendrologii i Pomologii PAN, w pobliskim Kórniku. Efektem było zorganizowanie w 1953 roku, w zdewastowanym pałacu Chłapowskich w Turwi, Stacji Badania Zadrzewień Instytutu Dendrologii i Pomologii PAN.

W pierwszym okresie funkcjonowania Stacji badania, prowadzone pod kierunkiem prof. Zdzisława Wilusza, koncentrowały się na ocenie roli zadrzewień w krajobrazie rolniczym i ich wpływie na mikroklimat przyległych pól uprawnych. Niezwykła aktywność profesora Wilusza zaowocowała badaniami w tak różnych dziedzinach jak: klimatologia, gleboznawstwo, dendrologia, ekologia stonki ziemniaczanej i gryzoni. Badania profesora Wilusza w zakresie ekologii rozwinął kolejny kierownik turewskiej placówki (w tym czasie był to Zakład Agroekologii PAN), doc. dr hab. Przemysław Trojan. To właśnie pod jego kierunkiem, karierę naukową badaniami ekologii stonki zaczynał prof. Jerzy Karg, który obecnie już od niemal 50 lat związany jest z Instytutem.

W 1968 roku kierownikiem zakładu, funkcjonującego w ramach Instytutu Ekologii PAN, pod zmienioną po raz kolejny nazwą – Zakład Biologii Rolnej, został dr Lech Ryszkowski. W tym czasie ekologia światowa przeżywała burzliwy rozwój, związany z uruchomieniem Międzynarodowego Programu Biologicznego (IBP). Wykorzystując zdobyte podczas stażu w USA doświadczenia prof. Ryszkowski, włączył Zakład w badania programu. Podstawowym kierunkiem badawczym stały się rozpoznania przepływu energii i obiegu materii w krajobrazie rolniczym. Rozpoczęto wówczas, kontynuowane do dzisiaj, oceny produkcji pierwotnej podstawowych ekosystemów krajobrazu rolniczego, podsumowane w 1984 r. syntetycznym opracowaniem prof. Ryszkowskiego. Opracowano również bilans energetyczny populacji nornika.

W 1975 r. zakład połączył się z Poznańskim Oddziałem Instytutu Zoologii i jako Zakład Biologii Rolnej i Leśnej przeniósł się do Poznania, dotychczasowej siedziby Poznańskiego Oddziału IZ PAN. W Turwi pozostała Stacja Badawcza, kierowana przez dr Jerzego Karga. Dotychczasowy kierunek badawczy Zakładu został zachowany, a badania rozszerzono na oceny populacji płazów, licznych grup owadów, a także oceny funkcjonowania śródpolnych zbiorników wodnych, obiegu podstawowych, pierwiastków w krajobrazie oraz kompleksowe oceny bilansu cieplnego i wodnego krajobrazu znacznie rozszerzające badania prowadzone jeszcze przez prof. Wilusza. Prof. Ryszkowski rozpoczął też intensywne starania o podniesienie zakładu do rangi instytutu, kontynuowane przez jego następcę prof. Andrzeja Kędziorę. Starania te zostały uwieńczone powodzeniem w 2009 roku.